ÇOCUKLARDA KONUŞMA BECERİSİ

Hepimizin bildiği üzere insanlar arası iletişimin en güçlü yolu konuşmadır. Konuşma hayatımızın çok büyük bir kısmını kaplamaktadır. Ailelerin çocuklarının gelişimine ilişkin olarak en büyük beklentileri çocuklarının konuşmaya başlamasıdır. Her çocuğun iletişim becerileri doğumla birlikte başlamaktadır. Çocuğun en ufak ihtiyacında ağlaması bir iletişim en basit örneğidir. Bundan sonraki aşama ise çocuğun etraftaki sesleri algılayıp yorumlamaya başlamasıyla, ağlamak dışında farklı seslerle tepki vermesidir. Daha ileri aşaması ise çocuğun yavaşça kelime haznesinin oluşup telaffuzunun başladığı dönemdir ancak her çocuk için durum bu şekilde olmayabilir. Çocuklar zamanında konuşmaya başlamayabilir veya sesleri telaffuz edemeyebilirler. Bu tarz durumlar anne babayı endişelendiren bir hal alabilir. Çünkü erken müdahale edilmezse, çocuğu uzun yıllar etkisi altına alabilir hatta geri dönüşü olmayacak sorunların da habercisi olabilir.

ÇOCUKLARDA DİKKAT EDEBİLECEĞİMİZ DURUMLAR

• Her bebek 3-6 aylık oluncaya kadar anlamsız sesler çıkarabilir ve bu o çocukta işitme kaybı olmadığını göstermez. Sağlıklı doğan her bebekte mutlaka işitme taraması yapılmalıdır.

• 6-12 aylık bebek “ba ba ba”, “ma ma ma” gibi anlamlı sesler çıkarmaya başlamalıdır.

• 12 aylık bebek “evet”, “hayır” gibi komutları anlamalı, ismiyle çağırıldığında bakmalıdır.

• 12-16 ay arasında “dede”, “baba” gibi anlamlı 1-2 kelimesi olmalıdır.

• 24. ay tamamlandığında 5-10 kelimeli bir kelime dağarcığı gelişmiş olmalıdır.

• 24-36 ay arasında “bu ne?”, “top nerede?”, “ben kimim?” gibi soruları anlıyor ve anlamlı cevap veriyor olmalıdır.

• 24-36 ay arasında 2 veya 3 kelimeli cümleler kurabiliyor olmalıdır.

• 36. aydan sonra kullandığı kelimeler yabancılar tarafından anlaşılıyor olmalıdır.

• 4-5 yaşında basit bir olayı anlatabiliyor olmalıdır.

• 7 yaşında karmaşık bir olayı anlatabiliyor olmalıdır.

KONUŞMA PROBLEMİNE NEDEN OLAN FAKTÖRLER

• Ailesel dil gecikmesi

• Gelişimsel dil gecikmesi

• Prematüre doğum veya büyüme gelişme geriliği

• İki dil konuşulması, sağ el- sol el kullanılması gibi çatışma yaratan durumlar

• İşitme kayıpları, işitmenin algılanması bozuklukları.

• Dil bağı, yarık damak-dudak gibi ağız içi problemleri

• Otizm, zekâ geriliği yapan hastalıklar

• Psikososyal uyaran eksikliği

• “Üzerine titrenen çocuk”; çocuğa konuşma fırsatının verilmemesi

Çocuğun konuşmasının normal gelişim basamaklarına göre geri kalması bir hastalık belirtisi olabilir. Tedavi sürecinde çocuğun yakın çevresindeki anne, baba ve kardeşleriyle kurduğu iletişimin doğru yönde yapılandırılmasının yanı sıra gerekli durumlarda konuşma terapisi ve/veya özel eğitim desteğinden faydalanılabilir.